جستجو

«خبرشمال» با توجه به اظهارات متناقض نمایندگان شمالی مجلس شورای اسلامی در خصوص مقصر بودن ایران در آلودگی دریای مازندران بررسی می‌کند؛
 
سهم ایران در آلوده‌سازی خزر کمی تا قسمتی زیاد!
 
 
 

مائده مطهری‌زاده /


دریای خزر آلوده است! همین یک جمله ساده و کوتاه بیانگر تحمیل بسیاری از آلودگی‌های میکروبی، بیولوژیک، شیمیایی و نفتی به این بزرگترین دریاچه جهان است.
میلیونها سال از زیست این دریاچه زیبا در جهان که باقیمانده دریای بزرگ تتیس است، می‌گذرد.
این دریای زیبا روزهای تلخ و شیرین بسیاری به خود دیده است، اما شاید یکی از تلخ‌ترین‌ روزهای عمرش، همین سال‌های اخیر باشد.
متاسفانه مدتهاست که خزر به مرگ تدریجی در بستر خود آرمیده است و کشورهای حاشیه آن نیز که سالهاست از همسایگی با او نصیب برده‌اند، بی‌آنکه کمترین نگرانی از مرگ او به خود راه بدهند در مسیر خود به سمت نابودی هرچه زودتر او به پیش می‌روند...

*شیب آلودگی‌های خزر به سمت سواحل ایران است
معاون آموزشی و پژوهشی پژوهشکده محیط‌زیست جهاد دانشگاهی کشور در این باره با بیان اینکه بیشترین آلودگی نفتی در خزر از سوی همسایگان شمالی این دریاست می‌گوید: به دلیل شیب خزر این آلودگی‌ها به سمت ایران در حال پیشروی است.
عابدین‌ زاده می‌افزاید: لکه‌های نفتی بزرگ در سطح دریا و هزاران جریب خاک آلوده به نشت نفت رها شده از چاه، برخی از بخش‌های آلودگی این اکوسیستم هستند. علاوه بر این، صنایع مختلف مربوط به آلودگی به خصوص صنایع شیمیایی و معدنی، کود و سموم زمین‌های کشاورزی و... وجود دارد.
وی با اشاره به اینکه حمل و نقل از طریق دریا نیز همیشه مشکل‌ساز بوده است، گفت: استخراج نفت و گاز می‌تواند منجر به افزایش آلودگی خاک و هوا و دریا و همچنین انتشار گازهای گلخانه‌ای مانند متان دی اکسید کربن در نتیجه افزایش گازهای جهانی شود.

*عوامل آلوده‌کننده خزر از زبان دکترای حوزه آب
اسماعیل طلوعی دکترای حوزه آب و سازه‌های هیدرولیکی نیز آلودگی دریای خزر را ناشی از دو منبع نفتی و غیر نفتی دانسته و اظهار می‌دارد: منابع غیرنفتی آلوده کننده دریای خزر شامل فاضلاب‌ها اعم از خانگی، صنعتی، کشاورزی و بیمارستانی بوده و شیرابه‌های حاصل از تجمیع و انباشت زباله نیز از دیگر عوامل آلوده کننده منابع آبی است که نهایتا به دریای خزر می‌ریزد.
وی همچنین رقابت برای استحصال نفت از کف دریا در کشور‌های همسایه و مجاور دریای خزر بدون در نظر گرفتن ضوابط زیست محیطی را از علل بارز آلودگی دریای خزر عنوان کرد و گفت: جریان‌های دریایی و ساحلی موجود در خزر که از سمت غرب به شرق بوده باعث انتقال این آلودگی به سمت جنوب دریای خزر و ایران می‌شود.
طلوعی البته با اشاره به اینکه با ساخت آزاد راه تهران- شمال مشکلات دریای خزر دو صد چندان می‌شود نیز تصریح کرد: هجوم مسافر و خیل عظیم جمعیت وارده به استان‌های شمالی که هیچ گونه زیرساخت دیگری غیر از ساخت راه برای آنان در نظر گرفته نشده، قطعا و مسلما آلودگی منابع محیط زیستی و به ویژه دریای خزر را به دنبال خواهد داشت.

*سهم ولگا در آلوده سازی
 آب‌های خزر
در همین راستا در چند روز گذشته، عزیر عابسی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، نیز با اشاره به اینکه دریای خزر بین ۵ کشور ترکمنستان، قزاقستان، آذربایجان، روسیه و ایران مماس شده است، خاطرنشان کرد: بزرگترین پهنه حوضه آبریز از شمال و به طور خاص رودخانه ولگا که بزرگترین رودخانه اروپا است وارد دریای خزر می‌شود؛ ولگا حوضه آبریز شهرهای زیادی است که نهایتا بخشی از آلودگی‌ها‌ی آن، به آنجا ختم و سهم بزرگی از آلودگی را شامل  می‌شود.

*ورود فاضلاب‌های شهرک‌های صنعتی به درون دریا
وی، فاضلاب‌های شهرک صنعتی را یکی از منابع بزرگ و مهم آلودگی رودخانه‌ها دانست و افزود: شهرک صنعتی امامزاده عبدالله یا بابلکنار یکی از نمونه‌هایی است که فاضلاب آن پس از تصفیه در تصفیه‌خانه، وارد دریای خزر می‌شود، هر چند این فاضلاب باید در مکانی تخلیه شود اما نکته اینجا است زمانی باید این اتفاق صورت بگیرد که کار تصفیه به درستی انجام
شده باشد.

*زباله‌ها و ناله‌های خزر
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل با اشاره به اینکه زباله‌گردهایی که اقدام به جدا کردن زباله‌ها می‌کنند نیز، به پراکندگی زباله‌ها و آسیب به محیط‌زیست دامن می‌زنند، خاطرنشان کرد: تخلیه 35 ساله زباله‌ها در فاصله 200 تا 300 متری دریای خزر در بابلسر یکی دیگر از مصداق‌های آلودگی است.

*خطر شناگاه‌های آلوده
این استاد دانشگاه همچنین با بیان اینکه بیشتر شناگاه‌های مازندران آلودگی میکروبی دارد و هیچ فردی نباید در آن شنا کند، افزود: آلودگی اثبات شده میکروبی در بسیاری از شناگاه‌های مازندران به ویژه منطقه شنا ممنوع که تمامی فاضلاب‌های منتهی به دریا در آن قسمت قرار دارد باید جدی گرفته شود چرا که انگار افراد در فاضلاب‌ها شنا می‌کنند و این امر در آینده سبب‌ساز مشکلات پوستی فراوانی است.

*سهم ناچیز ایران در آلودگی خزر!
اما هشدارها و هوشیارسازی‌های کارشناسان در خصوص آلودگی دریای خزر توسط ایران و سایر کشورهای حاشیه خزر در حالی ست که عزت‌الله یوسفیان‌ملا نماینده مردم آمل و لاریجان در این باره با اشاره به سهم ناچیز ایران در آلوده‌سازی خزر می‌گوید: سهم ایران در آلودگی دریای خزر بسیار ناچیز و اندک بوده و ورود فاضلاب‌های صنعتی و خانگی به دریا نیز دیده نمی‌شود البته ممکن است فاضلاب‌ها به صورت جزئی وارد رودخانه‌ها شوند که این امر نیز تاثیر زیادی در آلودگی دریا ندارد!
وی با تاکید بر سخنان پیشین خود و بی‌تقصیر دانستن ایران در آلودگی خزر و با انتقاد از اینکه شرایط اقلیمی و جغرافیایی دریای خزر به گونه‌ای است که تمامی فاضلاب‌های کشورهای همسایه به سمت ایران روانه می‌شود، سواحل ایران را در واقع، قربانی آلودگی‌های تحمیلی سایر کشورهای حاشیه خزر دانسته و ادامه می‌دهد: آلودگی‌ها به سمت سواحل استان‌های شمالی روانه و در این رابطه بیشترین صدمه و آسیب متوجه ایران است.

*پذیرش سهم ایران از آلودگی دریای خزر
این سخنان در حالی بر زبان این نماینده جاری می‌شود که عبداله رضیان دیگر نماینده مازنی، نظری کاملا متفاوت از یوسفیان ملا دارد و ضمن پذیرش سهم قابل ملاحظه ایران در این خصوص و با بیان اینکه رهاسازی زباله و پسماند از سوی گردشگران، از جمله مهم‌ترین آسیب‌ها به دریای خزر شناخته می‌شود، گفت: دریا متولی ندارد و برای کنترل معضلات زیست محیطی باید معاونت امور دریا راه‌اندازی
شود.
عبداله رضیان همچنین با انتقاد از اینکه آلودگی دریای خزر مانند سابق است و هیچ اقدامی برای مدیریت آن نشده است، گفت: در این رابطه جلساتی با استاندار مازندران برگزار شد و وی را مکلف کردیم تمهیدات لازم را برای کنترل و مدیریت آلودگی با هماهنگی دستگاه‌های ذیربط مانند محیط زیست و متولی دریا
 انجام دهد.

*نبود امکانات جمع‌آوری زباله
 در سواحل
نماینده مردم قائم شهر، سوادکوه و جویبار در مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه ورود فاضلاب به دریای خزر تا حدود زیادی مدیریت شده است، گفت: فاضلاب‌های صنعتی باید به شدت کنترل شود و البته ناگفته نماند که یکی دیگر از مهم‌ترین آسیب‌های دریای خزر رهاسازی زباله و پسماند از سوی گردشگران است که در این رابطه نمی‌توان تمامی تقصیرها را بر گردن گردشگر انداخت، زیرا در کنار سواحل، امکاناتی برای جمع‌آوری زباله به درستی فراهم نشده و نیاز است تا در این رابطه فرهنگ‌سازی مناسبی صورت گیرد.  

*سهم ایران در آلودگی خزر بسیار زیاد است
کوچکی‌نژاد دیگر نماینده شمالی مجلس شورای اسلامی نیز در این باره با اشاره به ضرورت اجماع میان کشورهای حاشیه دریای خزر بر سر حفظ محیط‌زیست این دریاچه بزرگ جهان و با انتقاد از افزایش آلودگی دریای خزر اظهار می‌دارد: متاسفانه تمامی فاضلاب کشورهای حاشیه و استان‌های شمالی  به دریای خزر می‌ریزد و عزم ملی برای مقابله با این معضل وجود ندارد.
این نماینده مردم رشت ادامه داد: متاسفانه پسماند و فاضلاب دو عامل  اصلی آلودگی دریای خزر است البته کشورهای حاشیه نیز در آلودگی سهم به سزایی دارند.
وی با تاکید بر اینکه در بحث محیط زیست خزر باید اجماعی میان کشورهای حاشیه به وجود آید تا بتوان محیط زیست آن را حفظ کرد، گفت: دریای خزر با توجه به نوع آب و هوا، دریایی نادر بوده اما متاسفانه با آلودگی زیادی مواجه است.
کوچکی نژاد که نظرش 180 درجه مخالف عزت‌اله یوسفیان ملا نماینده مازنی مجلس شورای اسلامی است، سهم ایران را در آلوده‌سازی خزر بسیار زیاد عنوان کرده و می‌افزاید: به گونه‌ای که رسوبات رودخانه‌ای و سموم کشاورزی به خزر می‌ریزد و وضعیت آبزیان خزر نیز در معرض تهدید است و در برخی موارد شاهد از بین رفتن برخی آبزیان هستیم و این نشانه آلودگی بالای خزر است.
نایب رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس همچنین در بخش دیگری از سخنانش با تاکید بر اینکه باید برای مدیریت زباله و پسماندهای خزر، چاره‌اندیشی کرد، یادآور شد: تعیین تکلیف لایحه مذکور می‌تواند تا حدود زیادی به کنترل این معضل کمک کند.

*سخن پایانی
آنطور که پیداست هریک از کشورهای حاشیه دریای خزر در حال تسهیم تقصیر در آلوده‌سازی خزر و انداختن گناه مرگ او به گردن دیگری است و بنابراین، مادام که این جنگ زرگری میان 5 کشور همسایه دریای خزر ادامه داشته باشد، هیچ امیدی به بهبود شرایط این دریاچه بزرگ و زیبای جهان و بازگشت روح زندگی به کالبد آبی او نیست و باید از خدا بخواهیم تا این دور تسلسل بیهوده هرچه زودتر تمام شود و همه کشورهای حاشیه خزر در نهایت برای نجات جان او دور یک میز بنشینند و در فضایی صلح‌آمیز و بی‌حاشیه به تقسیم سهم خود برای احیای خزر بپردازند.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی